Baas in eigen buik

28/06/2022 | FR / NL

Het Amerikaans Hooggerechtshof heeft het historische arrest "Roe versus Wade" over het recht op abortus ongedaan gemaakt. Het arrest Roe Vs. Wade was een mijlpaal in de strijd voor het recht op abortus. Roe was het pseudoniem van de vrouw die in 1969 de staat Texas had aangeklaagd omdat zij vond dat ze recht had op een abortus. De vrouw in kwestie verloor de zaak (en is bevallen) maar vocht die wel aan tot in het Hooggerechtshof. Het hof oordeelde in 1973 dat de abortuswet van Texas ongrondwettelijk was. Vanaf dat moment was abortus een recht in het hele land.

Nu deze uitspraak ongedaan werd gemaakt is elke staat vrij om haar eigen abortuswetgeving te voorzien. Abortus is daardoor in veel staten illegaal of zal binnenkort illegaal worden zelfs wanneer het leven van de moeder in gevaar is of de zwangerschap het resultaat is van verkrachting of incest.

Het recht op abortus stond al langer onder druk maar de conservatieve beweging heeft nu eindelijk haar slag kunnen thuishalen. Om te begrijpen hoe dit is kunnen gebeuren, is het belangrijk om het Amerikaanse systeem beter te begrijpen.

Het Hooggerechtshof is het hoogste federale gerechtshof in het Amerikaanse rechtssysteem en bestaat uit negen rechters. De rechters worden benoemd door de Senaat na nominatie door de president. Ze worden in principe benoemd voor het leven. Aangezien ze benoemd worden door de Senaat na nominatie door de president is het logisch dat het een groot verschil maakt wie er aan de macht is op dat moment. Zo nomineerde Trump in 2018, ondanks het protest, nog de conservatieve rechter Brett Kavanaugh die bovendien onder vuur lag omdat hij beschuldigd werd van verkrachting.

Vijf rechters stemden voor het ongedaan maken van Roe vs. Wade. Drie daarvan waren genomineerd door Trump, de andere twee door George W. Bush.

Eén van de rechters, Clarence Thomas, liet al weten dat er nog uitspraken van het Hooggerechtshof opnieuw bekeken moeten worden: het recht op anticonceptie (arrest Griswold), homoseks (arrest Lawrence) en het homohuwelijk (arrest Obergefell). Hoewel de andere rechters stellen dat er niet zal geraakt worden aan andere verworven rechten, zijn het bange tijden voor wie in de Verenigde Staten woont. Dit is het zoveelste bewijs dat onze verworven rechten nooit volledig verworven zijn en dat het belangrijk is om een tegenmacht te hebben die altijd kritisch naar beleid zal kijken.

Ook in ons land is het recht op abortus niet onomstreden. In 2020 werd gepleit voor een versoepeling van de abortusregels. België heeft vergeleken met de buurlanden eigenlijk best een strikte wetgeving. Zowel CD&V als Vlaams Belang lagen toen dwars. De discussie kwam ter sprake tijdens de onderhandelingen voor de federale regering. CD&V zei toen zelfs dat als de abortuswet versoepeld zou worden, er een regering zonder hen moest gevormd worden. 

Vlaams Belang gaat nog een stap verder en stelt dat abortus enkel mogelijk mag zijn wanneer het leven van de vrouw in gevaar is, wanneer het ongeboren kindje niet levensvatbaar is en in geval van verkrachting. Dit mag niet verbazen, Vlaams Belang en extreemrechts zullen nooit voor vrouwenrechten pleiten.

België is gelukkig niet de VS. Onze abortuswetgeving is tot stand gekomen door parlementaire meerderheden en zal niet snel afgeschaft worden. Toch zijn die diezelfde conservatieve krachten ook hier hard aan het werk om onze rechten terug te schroeven. 

De uitspraken van rechter Thomas maken ook nog eens duidelijk dat wanneer de aanval op één thema wordt ingezet, meerdere zaken gevaar lopen. We moeten blijven strijden voor onze rechten. 

We moeten ook solidair zijn met de vrouwen wereldwijd die geen toegang hebben tot legale, veilige abortussen. We moeten solidair zijn met vrouwen die sterven omdat ze een onveilige abortus ondernemen. We moeten solidair zijn met vrouwen die na een miskraam ondervraagd worden door de politie of zelfs veroordeeld worden. We mogen niet vergeten dat het niet alleen in de Verenigde Staten is dat abortus gecriminaliseerd wordt. En we mogen zeker niet de fout maken te denken dat zoiets hier niet kan gebeuren. 

Het ABVV eist daarom een volledige depenalisering van abortus, een uitbreiding van de termijn naar 20 weken, het afschaffen van de verplichte bedenktijd én een verankering in de grondwet zodat niemand ons dit recht zomaar kan afpakken. 

Het zelfbeschikkingsrecht staat voorop, baas in eigen buik! ✊


contact.headquarter

Place Rouppe | Rouppeplein 3
1000 Bruxelles | Brussel

contact.contactNumber

+32 2 519 72 11

contact.faxNumber

+32 2 519 72 80